Blog Archives

Işkın

Işkın

2 oy, 3.50 oran. oy (77%)

Rheum Ribes L.

Kimlik kartı

Çobandeğneğigiller (Polygonaceae) familyasındandır. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi’inde dağlarda yetişir. İlkbahar aylarında toplanır. Çiğ halde tuzlanarak veya şekerlenerek yenir. Sebze olarak “Işgınlı Yumurta”, “Işgınlı Kapuska” gibi çeşitli yemekleri de yapılır.

Türkçe: Rebez (Siirt), uşgun (Van), eşgın, ravent, ohçur (Elazığ);İngilizce: Currantfruited rhubarb, rhubarb; Almanca: Rhabarber; Fransızca: Rhubarbe

Yaprak ve kökleri tedavide kullanılır. Kökü idrarı sarı ya da kırmızı renge boyuyabilir. 

Avrupa ve Amerika’da “rhubarb” adıyla satılan ekşi dallara verilen ad ışkın. Ya da benzet deyimlerle “ışgın”, “eşgın” veya “uşgun”. 60 santimetreye kadar yükselebilen, kökü kalın, sapları kırmızı, çiçekleri ise sarıya yakın beyaz olan bir bitki. Kocaman yeşil, damarlı, böbrek biçimindeki yaprakları azı yaprağına benzer. Bu dalların ekşi tadına ise pek çok insan bayılır. Anayurdu uzak doğu olan ışkın, rheum familyasının ülkemizde yetişen tek türüdür. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesinde, dağlarda yetişir ve tohumlarıyla çoğalır.

Eski zamanlardan beri Çinliler tarafından kullanılan bu bitki, Eski Yunan ve Eski Romalılarca da biliniyordu. Günümüzde ise Avrupa’da reçeli halen yapılır. Suyu şarap ve aperatiflere katılarak lezzet artırıcı olarak da değerlendirilir.

Işkın otunun faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz. Tıbbi olarak yaprak ve köklerinden faydalanılır. Kökler ayrıca güneşte kurutulup toz haline getirildikten sonra balla karıştırılıp mide ve bağırsak iltihaplarını tedavi etmede kullanılır. Ayrıca karaciğer sorunlarını çözer. Vücutta biriken suyun atılmasını sağlar. Bağırsakta su emilimini azaltır ve dışkıyı yumuşatarak müshil etkisi yapar. Etkisi yenildikten 5-10 saat sonra görülür, tahriş edici olmadığından çocuk ve yaşlılara tavsiye edilir. Müshil etkili pek çok bitki karın ağrısı yaparken, ışkın bu tür bir etki göstermez. Diğer bir ilginç özelliği ise yüksek miktarlarda müshil özelliği varken, düşük dozlarda ishal kesici tesiri olmasıdır. Işkın bitkisi iştah açıcı özellikleri yanında mide ve bağırsak gazlarını giderir.